SSS

Tasarruf finansman şirketi, sözleşmenin kurulmasından en az bir gün önce, sözleşmede yer alması gereken asgari hususları içeren bir ön bilgilendirme formunu müşteriye iletmekle yükümlüdür. Ön bilgilendirme, şirketten hizmet alacak müşterinin imza edeceği sözleşmenin kendisi için uygunluğu hakkında yeterli kanaate ulaşabilmesi amacıyla yapılmaktadır.

Kanunun 39/A maddesi ve Kurul tarafından belirlenecek alt düzenlemeler kapsamında tasarruf finansman müşterileri;

  • Sözleşmenin tahsisattan önce sona ermesi halinde, sekizinci fıkra uyarınca belirlenen geri ödeme süreleri saklı kalmak kaydıyla, müşterilerin şirket nezdindeki tasarruflarını geri alma hakları hiçbir suretle sınırlandırılamayacağı,
  • Şirketlerin müşterilerini tasarruf finansman sisteminin işleyişi, tasarruf finansman sözleşmelerinde yer alan hükümler, cayma ve fesih hakları konusunda etkin bir şekilde bilgilendirileceği,
  • Çekilişli gruplarda, grubun toplam tasarruf ay sayısının asgari yüzde kırkı kadar sözleşme ilişkisi kurulmuş müşteri bulunması zorunlu olduğu belirtilmiş olup bu oranı henüz karşılamayan gruplarda tasarruf dönemi başlatılamayacağı ve müşterilerden tasarruf ödemesi ve organizasyon ücreti alınamayacağı
  • Cayma veya fesih hakkının kullanımı dolayısıyla müşteri sayısı bu oranın altına düşen gruplarda şirket kendi özkaynaklarını kullanarak asgari müşteri sayısını tamamlayacağı
  • Şirketlerin verilen hizmetlerden kaynaklanan sorulara cevap verecek bir sistem kurmakla ve bu hizmetle ilgili olarak müşterilerini bilgilendirmekle yükümlü olduğu,
  • Şirketlerin taraflar arasında kurulan sözleşmenin bir örneğini müşterilerine teslim etmek zorunda olduğu ve talepleri hâlinde müşteri ile yapılan işlemlere ilişkin her türlü belgenin örneği, ücret talep etmeksizin müşterilere verileceği,
  • Şirketler, tasarruf finansman faaliyetleri kapsamında yeni müşteri kazanımı amacıyla mevcut müşterilerine yönelik tasarruf fon havuzu kaynaklarından teşvik edici herhangi bir uygulamada bulunamayacağı,
  • Tasarruf dönemine ilişkin olarak, sözleşme kapsamında müşteriden ipotek, rehin veya senet gibi teminatlar alınamayacağı, organizasyon ücreti dışında müşteriyi ödeme yükümlülüğü altına sokacak herhangi bir işlem yapılamayacağı,
  • Müşterinin sözleşmeden cayma hakkını kullanması durumunda organizasyon ücreti de dâhil hiçbir kesinti yapılmaksızın yaptığı tüm ödemeler cayma kararının şirkete bildirilmesinden itibaren on dört gün içinde müşteriye iade edileceği, müşterinin sözleşmede fesih hakkını kullanması durumunda tasarrufunun ve varsa tahakkuk etmiş getirisinin iadesi, iade talep tarihinden itibaren azami altı ay içerisinde müşterinin göstereceği kendi adına açılmış banka hesabına defaten yapılacağı
şeklinde haklara sahiptir.

Tüm gerçek ve tüzel kişiler yalnızca yurt içinde tescil edilmiş konut, çatılı iş yeri veya taşıt alımlarını finanse etmek üzere tasarruf finansman şirketlerinden bu hizmeti satın alabilirler.

Tasarruf finansman şirketlerinin yetkilendirilmesi ve faaliyetlerinin denetimi Kanun ve Yönetmelik hükümleri kapsamında kamu erki vasıtasıyla yürütülecek olup, şirketlerin müşterilerine karşı yükümlülüklerin yerine getirebilmesini sağlamaya yönelik koruyucu mekanizmalar oluşturulmasına ilişkin Kanun ve Yönetmelik hükümleri ihdas edilmiştir. Bununla birlikte tasfiye sürecine giren şirketlerde de bu süreçte müşteri hak ve menfaatlerine aykırı iş ve işlemlerin önlenmesine yönelik olarak gerekli durumlarda tasfiyenin Kanunun 50/A maddesi kapsamında Kurulun atayacağı tasfiye komisyonu tarafından yerine getirilmesine karar verilebilecektir. Buna karşılık müşterilerin tasarruf finansman şirketleri nezdindeki tasarrufları, herhangi kamusal bir sigorta mekanizması kapsamına alınmamıştır.

Tasarruf finansman sözleşmesi, Kanun’un 39/A maddesinin birinci fıkrasında; "Belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı olarak önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için müşteriye finansman kullanma hakkı veren, şirkete ise müşteriye ait birikmiş tasarruf tutarını yönetme, geri ödeme ve finansman kullandırma yükümlülüğü ile organizasyon ücreti alma hakkı veren, faizsiz finansman esaslarına göre düzenlenen sözleşme" olarak açıklanmıştır.

Tasarruf finansman faaliyeti, Kanunun 3’üncü maddesinde ""Bir sözleşme kapsamında önceden belirlenmiş koşulların gerçekleşmesi şartıyla konut, çatılı iş yeri veya taşıtın edinimi için faizsiz finansman esaslarına göre belirli bir süre tasarruf edilmesi, müşterilere finansman kullandırılması ve toplanan tasarrufların yönetimi"" olarak tanımlanmıştır.

Günümüzde Almanya ve Fransa başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde yaygın şekilde uygulanmaktadır. Finansman elde etme hakkının bir tasarruf dönemine bağlı olması bu faaliyeti diğer finansman ürünlerinden ayıran en temel özelliktir. Bu şekilde sistemdeki müşterilerin bir kısmı tasarruf sağlarken diğer bir kısmı finansman elde etmektedir. Dolayısıyla bu uygulamada temel olarak müşteriler birbirlerini finanse etmektedir. Şirket ise bu işlemlerin organizasyonunu ve tasarruf havuzunda biriken fonun yönetimini gerçekleştirmektedir.

Kanunun 5’inci maddesinde tasarruf finansman şirketlerinin kuruluş şartları belirlenmiş olup, bu şirketlerin kurucuları ile tüzel kişi kurucularında yüzde on ve daha fazla paya sahip veya kontrolü elinde bulunduran gerçek ve tüzel kişilerin taşımaları gereken nitelikler Kanun’un ‘Kurucularda Aranan Şartlar’ başlıklı 6’ncı maddesinde yer almaktadır. Kanun’un 4’üncü maddesinde ise, Türkiye’de bir şirketin kurulmasına Kanunda öngörülen şartların yerine getirilmesi kaydıyla Kurulun en az beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla alınacak kararla izin verileceği hükme bağlanmıştır. Kanunun 4’üncü maddesinde çerçevesinde kuruluş izni alan şirketin, Kuruldan ayrıca faaliyet izni alması şarttır. Faaliyet izni alınmasına yönelik sağlanması gereken şartlar Kanunun 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer almaktadır.

Bu çerçevede, tasarruf finansmanı faaliyetinde bulunmak isteyen şirketlerin Kanun kapsamında önce kuruluş izni, akabinde de faaliyet izni alması gerekmektedir.

Kanun’un 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca tasarruf finansmanı faaliyetinde bulunacak şirketlerin ödenmiş sermayelerinin nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak nakden ödenmiş olması zorunludur. Dolayısıyla tasarruf finansman şirketlerinde nakit dışında gayrimenkul veya menkul bir varlık ödenmiş sermaye olarak dikkate alınmayacaktır.

Tasarruf finansmanı faaliyetinde bulunacak kuruluşların nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak ödenmiş sermayelerinin Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca en az yüz milyon TL olması şarttır. Söz konusu tutarın intibak sürecinde olan şirketler için başvuru tarihinden itibaren altı aylık süre içerisinde tamamlanması zorunludur. Bu süre şirket bazında Kurul tarafından 6 ayı geçmemek üzere en fazla bir kez daha uzatılabilecektir.