Tarihçe

Tarih 1

2000 Öncesi: Bankacılık Düzenleme ve Denetim Yapısı

• 2000’li yıllara kadar bankacılık mevzuatının uygulanması, bankaların yerinde ve uzaktan denetimlerinin gerçekleştirilmesi 3182 sayılı Bankalar Kanunu uyarınca, Hazine Müsteşarlığı bünyesinde faaliyet gösteren Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu ve Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü aracılığıyla yerine getirilmekteydi.

• Para politikası ile ilgili düzenleme ve denetlemeler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından, bankalara yönelik tasfiye süreçleri ise yine TCMB’ye bağlı olarak faaliyet gösteren Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından yürütülmekteydi.

• 1990’lı yıllarda bankalar reel sektörün finansmanından çok, ağırlıklı olarak devlet iç borçlanma senetlerine yatırım yapmak suretiyle kamu açıklarını finanse etmiş ve yüksek yabancı para açık pozisyonları ile çalışmıştır.

• Yüksek kur ve faiz riski taşıma eğilimi 1994 Krizi ve sonrasında yıkıcı sonuçlar doğurmuş, 1994-1999 yılları arasında temettü hariç ortaklık hakları ile yönetimi ve denetimi TMSF’ye devrolan/ faaliyet izni kaldırılan toplam banka sayısı 8 adet olmuştur.

• Yaşanan bu gelişmeler, bankacılık sektörüne yönelik düzenleme ve denetim çerçevesindeki parçalı ve dağınık yapının ortadan kaldırılarak sistemin tek bir çatı altında toplanması yönündeki politikaların önünü açmıştır.

BDDK’nın Kuruluş Süreci

• Bankacılık sektöründeki sorunlara çözüm olarak, idari ve mali açıdan bağımsız, düzenleyici, denetleyici bir kurumun oluşturulması kararlaştırılmış, böylece 23 Haziran 1999 tarihinde yayımlanan 4389 sayılı Bankalar Kanunu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK/Kurum) kurulmuştur.

• Kanun uyarınca, Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu, Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünde görevli personel ile TCMB’de görevli ilgili personel BDDK çatısı altında görev almaya başlamıştır.

• TMSF’nin temsil ve idaresi TCMB’den alınarak BDDK bünyesine dahil edilmis, daha önce Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakan tarafından kullanılmakta olan yetkiler ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kuruluna devredilmiştir.

Tarih 2
Tarih 3

2001 – 2005: Finansal Kriz Sonrası Reform ve Yeniden Yapılandırma Dönemi

• BDDK’nın 31 Ağustos 2000 tarihinde faaliyete başlamasının ardından, 2001 yılında finansal piyasalarda yaşanan geniş çaplı krizin neden ve sonuçları dikkate alınarak kapsamlı bir reform süreci başlatılmıştır.

• Bu dönemde temettü hariç ortaklık hakları ile yönetimi ve denetimi TMSF’ye devrolan/ faaliyet izni kaldırılan banka sayısı 17’ye ulaşmıştır.

• “Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı” kapsamında “Bankacılık Sektörü Yeniden Yapılandırma Programı” hayata geçirilmiştir.

• 2003 yılında TMSF, BDDK bünyesinden ayrılarak 5020 sayılı Kanun ile özerk bir statüye kavuşturulmuştur.

• 1 Kasım 2005 tarihinde 5411 sayılı Bankacılık Kanunu yürürlüğe konularak bankacılık sektörü ve banka dışı mali sektöre yönelik yasal çerçeve daha sistematik, kapsayıcı ve etkili hale getirilmiştir.

Mevzuat Genişlemesi ve Kurumsal Yapının Güçlendirilmesi

5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde:

• Finansal kiralama, faktoring, finansman, finansal holding şirketleri, tasarruf finansman şirketleri ve varlık yönetim şirketleri;

• Bankalara hizmet veren bağımsız denetim kuruluşları; değerleme ve derecelendirme kuruluşları ile destek hizmeti kuruluşları;

• Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kuruluşlar BDDK’nın gözetim ve denetimi kapsamına alınmıştır.

Uluslararası bankacılık düzenlemeleriyle uyumlu olarak yapılan mevzuat güncellemeleriyle birlikte finansal istikrarın yasal çerçevede sürdürülmesi temin edilmektedir.

Tarih 4
Tarih 5

Finans Merkezine Taşınma Süreci

BDDK, İstanbul Finans Merkezi Projesi kapsamında 2011 yılında yapılan yasal değişiklik uyarınca, 2016 yılında tüm birimleriyle birlikte İstanbul’a taşınarak faaliyetlerini 2024 yılına kadar Şişli’deki yerleşkesinde yürütmüştür.

Kurum, 2024 yılı Eylül ayında İstanbul Finans Merkezi’ne taşınmış olup, faaliyetlerine burada devam etmektedir.